Narodni muzej u Leskovcu osnovan je 2. maja 1948. godine sa ciljem da prikuplja, obradjuje, čuva i izlaže muzejsku građu vezanu za prošlost leskovačkog kraja. Muzej je bio smešten u adaptiranoj kući Bore Dimitrijevića Piksle sve do 10. maja 1974, kada je otvorena nova zgrada, čijim su se puštanjem u rad stekli pravi uslovi za dalji razvoj muzejske delatnosti. Muzej je ustanova kompleksnog tipa koja u svom sastavu ima više odeljenja: za arheologiju, istoriju, istoriju umetnosti, etnologiju, konzervaciju. U sklopu muzejske zgrade nalaze se stalna postavka, galerija, sala za naučne skupove i stručna biblioteka sa preko 14.000 naslova.

U sastav muzeja ulaze i izdvojeni objekti:

• Gradska kuća
• Muzej tekstilne industrije u selu Strojkovcu
• Spomen-kuća Koste Stamenkovića
• Arheološki lokalitet Caričin grad

Narodni muzej je ustanova koja se bavi muzeološkom delatnošću, odnosno prikupljanjem, zaštitom i prezentacijom kulturno-istorijskih dobara u cilju potpunog svestranog i naučnog izučavanja kulturno-istorijskog nasleđa leskovačkog kraja.

U Narodnom muzeju se povremeno organizuju stručni i naučni skupovi, razna predavanja i tribine. Od 1988. godine u bijenalnom kontinuitetu se održava naučni skup ''Kulturno-istorijska baština jugoistočne Srbije''.

U muzeju se godišnje održi više izložbi različitog karaktera, kao i promocija knjiga, književnih večeri i koncerata klasične muzike. Stručna biblioteka otvorena je za sve istraživače prošlosti leskovačkog kraja, a nije zanemarena ni obrazovna funkcija, koja je izražena kroz saradnju sa školama u gradu i okolini.